4 ta qisqa qadam. MB qoidalari va xarajatlaringizni hisobga olib xavfsiz toʻlovni hisoblaymiz, soʻng banklarning eʼlon qilingan shartlarini tekshiramiz.
Hisob metodikasi (ochiq va qayta tekshiriladigan)
- Daromad = asosiy + qoʻshimcha doimiy. Norasmiy bandlikda banklar faqat tasdiqlangan qismni hisobga oladi.
- Boʻsh qoldiq = daromad − majburiy xarajatlar − joriy kredit toʻlovlari.
- MB limiti: barcha kredit toʻlovlari ≤ daromadning 50% i (DSTI). Demak, yangi toʻlov ≤
0,5 × daromad − joriy toʻlovlar. Mikroqarzlar uchun toʻlov muddati hisobi — koʻpi bilan 36 oy. - Shaxsiy limit: yangi toʻlovdan keyin zaxira ≥
max(daromadning 10% i; 300 000 soʻm)qolishi kerak. - Qulay toʻlov = ikki limitdan kichigi.
- Mahsulot boʻyicha mavjud summa — eʼlon qilingan stavkaning yuqori chegarasi boʻyicha teskari annuitet formulasi (ehtiyotkorona), oylik komissiyalar bilan, lekin mahsulot limitidan oshmaydi.
- Toʻlov — annuitet:
P = S × r / (1 − (1 + r)^−n), bu yerda r — oylik stavka. Past va yuqori stavka boʻyicha oraliqni koʻrsatamiz. - Toʻliq qiymat = butun muddatdagi toʻlovlar + berish komissiyasi + oylik komissiyalar. Ortiqcha toʻlov = toʻliq qiymat − kredit summasi.
- Holat: «mos keladi» — summa mavjud chegarada, barcha eʼlon qilingan talablar bajarilgan; «qisman» — bank kamroq summa berishi mumkin; «mos kelmaydi» — talab bajarilmagan.
Bu dastlabki baho, bank qarori emas. Bank kredit byurosi maʼlumotlari va ichki skoringdan foydalanishi mumkin.